J

est taka stara Uniksowa zagadka: „Wymień literę, od której nie zaczyna się parametr polecenia ls„. Dowodzi ona, że nawet bardzo zaawansowani użytkownicy systemów *nix są w stanie zapamiętać tylko kilka z dostępnych opcji, a reszta zazwyczaj ląduje w pliku konfiguracyjnym powłoki jako skróty taśmowych poleceń. „Problem”, z poleceniem ls jest taki, że standardowo wyświetla on dane w dwóch różnych formatach. Najstarsze pliki mają format: „miesiąc dzień rok”, natomiast nowsze pliki pliki mają format „miesiąc dzień godzina:minuty”. Domyślnie w poleceniu ls pliki starsze niż sześć miesięcy wyświetlają informację o roku. Wprowadza to mały chaos informacyjny i dodatkowo inny format daty niż jesteśmy przyzwyczajeni w Europie. Poniżej znajduje się kilka aliasów dla powłoki bash, które porządkują te sprawy:

alias ls="ls --color=auto --time-style='+%d-%m-%Y %H:%M:%S'"
alias ls_birth='ls -lArtF --time=birth'
alias ls_ctime='ls -lArtF --time=ctime'
alias ls_mtime='ls -lArtF --time=mtime'
alias ls_atime='ls -lArtF --time=atime'

Pierwszy z nich dodaje kolorowanie składni oraz ustandaryzowany format czasu. Kolejne pozwalają na wyświetlanie plików według: czasu utworzenia na systemie plików, czasu zmiany metadanych i-węzła (np. uprawnienia, zmiana ścieżki), czasu ostatniej modyfikacji (np. zmiana treści) oraz czasu ostatniego dostępu / odczytu:

agresor@stardust:~$ ls_birth
total 334268
-rw-r--r-- 1 agresor agresor       807 01-11-2025 06:37:00 .profile
-rw-r--r-- 1 agresor agresor      3771 01-11-2025 06:37:00 .bashrc
drwx------ 2 agresor agresor      4096 01-11-2025 06:37:01 .ssh/
drwx------ 3 agresor agresor      4096 01-11-2025 06:37:05 .cache/
-rw-r--r-- 1 agresor agresor         0 01-11-2025 06:37:06 .sudo_as_admin_successful
drwx------ 4 agresor agresor      4096 29-11-2025 11:34:28 .config/
-rw-rw-r-- 1 agresor agresor        66 29-11-2025 15:25:17 .selected_editor
drwx------ 2 agresor agresor      4096 29-11-2025 15:25:17 mail/
-rw-r--r-- 1 agresor agresor       220 29-11-2025 15:25:18 .bash_logout
-rw-rw-r-- 1 agresor agresor         0 29-11-2025 15:25:48 .addressbook
drwx------ 3 agresor agresor      4096 03-12-2025 13:44:59 .local/
-rw------- 1 agresor agresor      2556 13-02-2026 22:41:37 .bash_history
-rw------- 1 agresor agresor     24113 01-06-2026 11:59:54 .pinerc
-rw-rw-r-- 1 agresor agresor       221 01-06-2026 12:01:00 .bash_aliases
-rw------- 1 agresor agresor        94 01-06-2026 12:46:37 .lesshst

Sortowanie jest odwrócone – prezentując wpisy od najstarszych do najnowszych – bez (katalogów "." oraz "..").

Więcej informacji: Linux Notes: ls and Timestamps

W

iele nowoczesnych serwisów internetowych stosuje automatyczne wydawanie i odnawianie certyfikatów TLS. Dla firm dostępne są usługi komercyjnych wystawców SSL. Dla wszystkich innych dostępne są bezpłatne usługi, takie jak Let’s Encrypt i ZeroSSL. Jednak bardzo często popełniany jest błąd w sposobie w jaki konfiguruje się wdrożenie darmowych wersji certyfikatów TLS. Pozwala on każdemu odkryć prawie wszystkie nazwy domen i subdomen używanych przez ten sam serwer webowy. Jak wiemy, istnieje takie coś jak Certyficate Transparency (CT), czyli internetowy standard bezpieczeństwa służący do monitorowania i audytu wystawiania certyfikatów TLS. Tworzy on system logów publicznych, które służą do rejestrowania wszystkich certyfikatów wydawanych przez publicznie zaufane urzędy certyfikacji (CA). Do przeszukiwania dzienników CT możemy używać serwisów: crt.sh, certstream, a także Censys, który również pozwala na przeszukiwanie wyników skanowania certyfikatów w internecie.
[ czytaj całość… ]

A

by zaoszczędzić dodatkowych wywołań systemowych na serwerze przez chodzący proces – wystarczy ustawić zmienną środowiskową TZ na wartość: :/etc/localtime. Spowoduje to, że glibc nie będzie wykonywać zbędnych, dodatkowych wywołań systemowych. Szczególnie sprawdza się to w systemach, w których ustawienie strefy czasowej nie jest cyklicznie przestawiane – lub istnieje możliwość restartu danego procesu, kiedy to występuje (w większości przypadków taka zmiana występuje tylko raz – zazwyczaj w polskich realiach jest to przestawienie z UTC na CET).
[ czytaj całość… ]

G

dyby kogoś zdziwiły wpisy z przeszłości w logach np. dotyczące różnego rodzaju zadań wykonywanych w dość małych odstępach czasowych to nie należy się stresować:

May 19 18:55:01 darkstar CRON[7328]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May 15 07:45:01 darkstar CRON[7942]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May 19 19:05:01 darkstar CRON[7945]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May  9 10:55:01 darkstar CRON[8563]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May  4 18:50:01 darkstar CRON[8880]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May 19 19:35:01 darkstar CRON[9819]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May  9 19:45:01 darkstar CRON[10093]: (test) CMD (/bin/echo "test")
May 19 19:40:01 darkstar CRON[10143]: (test) CMD (/bin/echo "test")

Bug do Ubuntu zgłoszony już w 2015 roku, ale jakoś team rsyslog’a nie pali się do jego poprawienia.