J

est taka stara Uniksowa zagadka: „Wymień literę, od której nie zaczyna się parametr polecenia ls„. Dowodzi ona, że nawet bardzo zaawansowani użytkownicy systemów *nix są w stanie zapamiętać tylko kilka z dostępnych opcji, a reszta zazwyczaj ląduje w pliku konfiguracyjnym powłoki jako skróty taśmowych poleceń. „Problem”, z poleceniem ls jest taki, że standardowo wyświetla on dane w dwóch różnych formatach. Najstarsze pliki mają format: „miesiąc dzień rok”, natomiast nowsze pliki pliki mają format „miesiąc dzień godzina:minuty”. Domyślnie w poleceniu ls pliki starsze niż sześć miesięcy wyświetlają informację o roku. Wprowadza to mały chaos informacyjny i dodatkowo inny format daty niż jesteśmy przyzwyczajeni w Europie. Poniżej znajduje się kilka aliasów dla powłoki bash, które porządkują te sprawy:

alias ls="ls --color=auto --time-style='+%d-%m-%Y %H:%M:%S'"
alias ls_birth='ls -lArtF --time=birth'
alias ls_ctime='ls -lArtF --time=ctime'
alias ls_mtime='ls -lArtF --time=mtime'
alias ls_atime='ls -lArtF --time=atime'

Pierwszy z nich dodaje kolorowanie składni oraz ustandaryzowany format czasu. Kolejne pozwalają na wyświetlanie plików według: czasu utworzenia na systemie plików, czasu zmiany metadanych i-węzła (np. uprawnienia, zmiana ścieżki), czasu ostatniej modyfikacji (np. zmiana treści) oraz czasu ostatniego dostępu / odczytu:

agresor@stardust:~$ ls_birth
total 334268
-rw-r--r-- 1 agresor agresor       807 01-11-2025 06:37:00 .profile
-rw-r--r-- 1 agresor agresor      3771 01-11-2025 06:37:00 .bashrc
drwx------ 2 agresor agresor      4096 01-11-2025 06:37:01 .ssh/
drwx------ 3 agresor agresor      4096 01-11-2025 06:37:05 .cache/
-rw-r--r-- 1 agresor agresor         0 01-11-2025 06:37:06 .sudo_as_admin_successful
drwx------ 4 agresor agresor      4096 29-11-2025 11:34:28 .config/
-rw-rw-r-- 1 agresor agresor        66 29-11-2025 15:25:17 .selected_editor
drwx------ 2 agresor agresor      4096 29-11-2025 15:25:17 mail/
-rw-r--r-- 1 agresor agresor       220 29-11-2025 15:25:18 .bash_logout
-rw-rw-r-- 1 agresor agresor         0 29-11-2025 15:25:48 .addressbook
drwx------ 3 agresor agresor      4096 03-12-2025 13:44:59 .local/
-rw------- 1 agresor agresor      2556 13-02-2026 22:41:37 .bash_history
-rw------- 1 agresor agresor     24113 01-06-2026 11:59:54 .pinerc
-rw-rw-r-- 1 agresor agresor       221 01-06-2026 12:01:00 .bash_aliases
-rw------- 1 agresor agresor        94 01-06-2026 12:46:37 .lesshst

Sortowanie jest odwrócone – prezentując wpisy od najstarszych do najnowszych – bez (katalogów "." oraz "..").

Więcej informacji: Linux Notes: ls and Timestamps